Google+

Khi niềm tin “bén rễ”!

(QBĐT) – Đó là câu chuyện dài về cây cao su trên đồng đất Bố Trạch. Bắt đầu xuất hiện từ những năm 60 của thế kỷ trước, tính đến thời điểm này, cây cao su nơi đây đã hơn 50 năm tuổi. Nửa thế kỷ với bao thăng trầm, khi lên ngôi “vàng trắng”, lúc thiên tai, rớt giá… khiến người nông dân lao đao. Thế nhưng sau tất cả những thăng trầm ấy, giờ đây niềm tin về cây cao su đã thực sự “bén rễ” và phát triển bền vững trong lòng người nông dân Bố Trạch…

Có lẽ với người dân Quảng Bình nói chung và với người trồng cao su nói riêng, tháng 10-2013 đã trở thành một dấu mốc thời gian khó quên. Sau bão, hàng trăm chủ vườn cao su ngơ ngác, xót xa nhìn cao su gục ngã. Tại Bố Trạch, nơi diện tích trồng cao su đạt 11.112 ha, chiếm 60% tổng diện tích toàn tỉnh, đã có 6.300 ha cao su bị gãy đổ. Kỷ lục, có những diện tích mấy ha chỉ còn… 4 cây sống sót. Tiền của, công sức của hàng chục năm chăm bẵm, kỳ vọng đã bị ngọn gió tàn bạo của thiên tai thổi bay.

Xót xa và hoang mang. Ngay sau bão, vừa khẩn trương thu dọn những diện tích cao su bị gãy đổ, nông dân Bố Trạch mang theo nỗi băn khoăn về việc tiếp tục trồng hay không trồng cao su lên xã, lên huyện và lên tỉnh để hỏi. Để kịp thời định hướng giúp người nông dân, tháng 1-2014, UBND tỉnh, mà đơn vị trực tiếp là Sở Khoa học – Công nghệ đã tổ chức hội thảo về phát triển cây cao su trên đất Quảng Bình. Nhiều ý kiến tâm huyết đã được đưa ra bàn thảo nhằm tiếp tục phát triển cây cao su và giảm thiểu những thiệt hại cho người trồng trong tỉnh.

Tại Bố Trạch, đầu tháng 2-2014, một cuộc hội thảo nữa về cây cao su lại được tổ chức. Trong thành phần tham gia hội thảo có khá nhiều gương mặt những nông dân dạn dày kinh nghiệm về loài cây này. Và như ông Phan Văn Gòn, Phó Bí thư Huyện uỷ, Chủ tịch UBND huyện, người chủ trì hội thảo nói, thì đây là một cuộc chuyện trò, trao đổi kinh nghiệm giữa huyện với người nông dân nhằm tìm ra hướng đi bền vững nhất cho cây cao su trên đồng đất Bố Trạch.

images566684_anh4

Cây của niềm tin tiếp tục vươn cao

Trả lời câu hỏi về tương lai của cây cao su, ông Nguyễn Hữu Phường (sinh năm 1948) tại tiểu khu 3, thị trấn Nông trường Việt Trung, người đã có gần nửa thế kỷ gắn bó với cây cao su, khẳng định: “Chúng tôi vẫn sẽ tiếp tục trồng cao su. Vấn đề là để giảm thiểu thiệt hại và tạo tính bền vững trong phát triển loại cây được mệnh danh là “vàng trắng” này, mỗi người nông dân cần tuân thủ chặt chẽ khoa học kỹ thuật trồng, chăm bón và khai thác. Về những tác động tiêu cực của thiên tai là điều không tránh khỏi, đặc biệt là trong giai đoạn biến đổi khí hậu như hiện nay. Nhưng việc tuân thủ quy trình sẽ góp phần giảm thiệt hại, để cây cao su tiếp tục có chỗ đứng và mang lại thành quả kinh tế cho người trồng cũng như quá trình phát triển của địa phương!”. 

Xuất thân là công nhân cao su Nông trường Việt Trung, sau gần 30 năm gắn bó với nông trường, lúc nghỉ hưu, ông Phường “ra riêng” với vườn cao su của mình, mà cao điểm nhất, nó đạt 30 ha diện tích. Hiện tại, ông đang sở hữu 17 ha, trong đó có 6 ha đã đưa vào khai thác, 11 ha còn lại sẽ tiếp tục đưa vào khai thác trong năm 2015, 2016.

Và trong tổng số 6 ha đó, tỷ lệ thiệt hại do bão số 10 là 70%, số còn lại cũng chỉ còn vớt vát. Ngay sau bão, vừa tích cực thu dọn diện tích gãy đổ, ông vừa đầu tư khoảng 25 triệu đồng mỗi ha cho 11 ha còn lại để phục hồi. Tính tổng thiệt hại của gia đình ông khoảng gần 2 tỷ đồng. Dù rất vất vả cộng với gánh nặng về chi phí và những dư luận trái chiều về việc duy trì hay bỏ cây cao su, nhưng ông Phường cùng nhiều hộ trồng cao su ở đây vẫn tin tưởng vào loài cây “vàng trắng” này.

Bởi lẽ, như ông nói, thực tế đã chứng minh đây là loại cây mang đến sự đổi thay tích cực cho đời sống người nông dân. Và gần nửa thế kỷ qua, Công ty cao su Việt Trung, nơi ông từng gắn bó, đã phát triển ổn định, trong đó có nhiều giai đoạn thịnh vượng nhờ cây cao su mà sự ghi nhận rõ nhất chính là danh hiệu Anh hùng Lao động thời kỳ đổi mới. Với người nông dân Bố Trạch, cây cao su đã mang lại cho nhiều gia đình nền kinh tế vượt trội mà thu nhập mỗi năm từ 500 triệu đến con số hàng tỷ đồng không còn là giấc mơ.

SONY DSC

Những thế hệ cao su được trồng mới trên nền những diện tích gãy đổ

Còn ông Nguyễn Tiến Hùng, Bí thư Đảng uỷ xã Tây Trạch, địa phương có 70% hộ dân tham gia trồng cao su với tổng diện tích 1.200 ha mang về bình quân mỗi năm 60 tỷ đồng, tâm sự: Thiên tai đã khiến cho 880 ha cao su của địa phương bị thiệt hại khoảng 70%.

Tại diện tích này, người nông dân đang tận thu hết nguồn mủ, sau đó sẽ thanh lý cây và trồng lại. Tốn kém về kinh phí và công sức là điều đương nhiên. Nhưng thiên tai cũng đã mang lại cho người nông dân những bài học đắt giá trong việc tuân thủ quy trình kỹ thuật. Trong đó khâu chọn giống là thiết yếu nhằm bảo đảm cho cây cao su chống chịu được gió bão, góp phần giảm thiểu thiệt hại. Bản thân ông Hùng cũng đang sở hữu gần 7 ha cao su, trong đó có 2,3 ha đã đưa vào khai thác. Vừa là người trồng, vừa hỗ trợ trong khâu cung ứng giống cho các hộ dân trong xã, qua thực tiễn kinh nghiệm của mình, ông Hùng và nhiều hộ trồng cao su ở Bố Trạch đang ấp ủ dự định chủ động nguồn giống cao su tại địa phương bằng phương pháp gieo hạt trực tiếp và ghép tại vườn.

Như một nhà khoa học, ông và các đồng nghiệp nông dân của mình đã phân tích kỹ những ưu điểm của phương pháp này, đó là cây cao su sẽ có bộ rễ dài, phát triển khoẻ và giá thành hạ. Nếu được tỉnh, huyện và các phòng ban chuyên môn nghiên cứu và đồng tình về mặt chủ trương, chắc chắn nhiều địa phương trồng cao su, mà trực tiếp là những người nông dân tâm huyết sẽ bắt tay thực hiện dự định này.

Cũng mang nặng tâm tư như ông Hùng, nhiều nông dân Bố Trạch đang canh cánh về vấn đề cây giống, điểm khởi đầu quan trọng để cây cao su bén rễ vững chắc trên những vùng đồi, góp phần thay đổi diện mạo và đời sống kinh tế của các làng quê và phủ xanh những cánh rừng. Bên cạnh đó, quá trình khai thác cũng cần tuân thủ những quy định chặt chẽ, tránh khai thác theo kiểu “vắt kiệt” khiến cây cao su ngày càng yếu và tuổi thọ ngắn hơn.

Thực tế cho thấy, có không ít hộ nông dân, đứng trước những lợi nhuận có thể mang về mỗi ngày của cây cao su, đã khai thác không thương tiếc thay vì tuân thủ quy trình khoa học. Và hậu quả của việc nhìn gần mà không nghĩ xa chính là những thiệt hại nghiêm trọng mà người trồng cao su đã và đang phải gánh chịu. Bên cạnh đó, để cây cao su tiếp tục phát triển vững chắc, đương đầu được với thiên tai, việc trồng rừng vành đai chắn gió một lần nữa đã được mang ra bàn thảo kỹ lưỡng.

Theo ông Phan Văn Gòn, người chủ trì hội thảo cho biết, vấn đề cây giống không khó để khắc phục. Còn việc trồng rừng vành đai chắn gió, đối với những diện tích rừng manh mún, đây là việc khó có thể thực hiện khi quỹ đất và kinh phí đều hạn hẹp. Tuy nhiên trước những hậu quả nhãn tiền của thiên tai, người nông dân buộc phải cân nhắc và tuân thủ quy trình này thì cây cao su mới có thể phát triển bền vững và giảm thiểu thiệt hại. Và cùng với nội lực của người nông dân, Trung ương, tỉnh và huyện hiện đã tiến hành các phương án hỗ trợ các hộ dân bị thiệt hại nặng trong bão lụt vừa qua..

Sau gần nửa thế kỷ gắn bó với cây cao su, đặc biệt là những năm 2000 trở lại đây, niềm tin về loại cây “vàng trắng” này đã thực sự bén rễ vững chắc trong lòng người nông dân Bố Trạch. Như lời tâm sự của ông Nguyễn Hữu Phường, rằng đã qua rồi giai đoạn người nông dân trồng cao su chỉ để “lấy dự án” như thời “327”. Bây giờ nông dân trồng cao su cho chính họ và gia đình. Cân nhắc kỹ lưỡng, gắn bó với rừng, thương cây và có trách nhiệm, đó chính là những phẩm chất quan trọng mà người trồng cao su đang sở hữu, tiền đề để rễ cao su ngày càng cắm sâu vào đồng đất quê hương.

Và khi viết bài này, tôi đã ghi lại được hình ảnh những người nông dân thị trấn Nông trường Việt Trung vừa xắn tay thu dọn vườn cây gãy đổ, vừa trồng cây non ngay trên diện tích cũ. Để làm được điều đó, tôi hiểu người trồng cao su đã có một điểm tựa bền vững, đó chính là niềm tin và sự lạc quan về một tương lai tươi sáng!

Tin tưởng rằng, như câu danh ngôn của nữ nhà văn nổi tiếng Helen Keller: “Lạc quan là niềm tin dẫn tới thành tựu. Bạn chẳng thể làm được điều gì nếu thiếu đi hy vọng và sự tự tin” sẽ luôn đúng với người trồng cao su toàn tỉnh nói chung và nông dân Bố Trạch nói riêng về tương lai của cây “vàng trắng” này.

Ngọc Mai

 Nguồn: “Báo Quảng Bình”

Nếu dùng phân NPK bón cho cao su thời kỳ kinh doanh nên chọn loại có tỷ lệ NPK 2:1:2 hay các loại phân có tỷ lệ kali cao hơn là được có thể bón NPK 15-15-15+T.E, NPK 15-5-20(S)+2MgO+T.E, kết hợp với hữu cơ Melfet 5-3-2-64…

Speak Your Mind

*

' .